1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe giren asgari ücret artışı, sigortalılık geçmişini tamamlamak isteyenler için borçlanma maliyetlerini yeniden şekillendirdi. Askerlik ya da doğum nedeniyle prim ödenmeyen dönemleri emeklilik hesabına eklemek isteyen sigortalılar, bu yıl daha yüksek bir günlük tutarla karşı karşıya. Konu, hem emekliliğe yaklaşanlar hem de eksik gün tamamlaması gerekenler için doğrudan bir maliyet kalemine dönüşüyor. 2026 doğum ve askerlik borçlanması tutarları, prime esas kazancın alt sınırı üzerinden hesaplandığı için asgari ücretle birlikte artıyor. Aşağıdaki rehber; hesaplama yöntemi, süreler, güncel tutarlar ve başvuru sürecine dair somut bilgileri bir arada sunuyor.
Doğum ve askerlik borçlanması nedir?
Doğum ve askerlik borçlanması, sigortalının prim ödemediği belirli dönemleri sonradan ödeme yaparak hizmet süresine ekleme hakkıdır. 5510 sayılı Kanunun 41. maddesi kapsamında düzenlenen bu uygulama, çalışılamayan sürelerin emeklilik hesabında değerlendirilmesine imkân tanır.
Askerlik borçlanması, muvazzaf askerlikte ve yedek subay okulunda geçen sürelerin sigortalılık kapsamına alınmasını sağlar. 4a, 4b ve 4c statüsündeki sigortalılar bu haktan yararlanabilir. Doğum borçlanması ise sigortalı kadınların doğum tarihinden itibaren çalışmadıkları süreleri kapsar. Bu iki borçlanma türü, hem emeklilik yaşına ulaşmayı kolaylaştırır hem de aylık bağlanmasında dikkate alınan prim gün sayısını artırır. Sigortalılık başlangıcı öncesindeki askerlik süresinin borçlanılması durumunda ise sigortalılık başlangıç tarihi geriye çekilebilir. Bu yönüyle borçlanma, sadece bir ödeme değil, emeklilik planlamasının stratejik bir aracıdır.
Borçlanma hesaplama yöntemleri nelerdir?
Borçlanma tutarı, prime esas günlük kazancın %32'sinin borçlanılacak gün sayısıyla çarpılmasıyla bulunur. Sigortalı, bu iki değer arasında istediği kazanç tutarını beyan edebilir ve ödenecek meblağı doğrudan etkileyebilir.
2026 yılında asgari ücretin brüt tutarı üzerinden belirlenen günlük prime esas kazanç alt sınırı, hesaplamanın temel referansıdır. Alt sınırdan borçlanma yapıldığında en düşük maliyet, üst sınırdan yapıldığında ise emekli aylığına yansıyacak en yüksek katkı elde edilir.
Hesaplamada dikkate alınan temel unsurlar şunlardır:
- Prime esas günlük kazanç: 2026 asgari ücretine göre güncellenen alt ve üst sınırlar arasındaki değer.
- Borçlanılacak gün sayısı: Askerlik için en fazla 540 gün (18 ay), doğum için her doğum başına en fazla 720 gün olmak üzere toplam üç doğum.
- Prim oranı: Sabit olarak %32 uygulanır.
- Beyan edilen kazanç: Sigortalının alt ve üst sınır arasında serbestçe seçebildiği tutar.
- Ödeme tarihi: Tebligatın alınmasından itibaren 1 ay içinde ödenmezse tebligat geçersiz sayılır ve yeni başvuru gerekir.
Bu değişkenler, aynı gün sayısı için farklı sigortalıların çok farklı tutarlar ödemesine yol açar. e-Devlet üzerinden yer alan Borçlanma Tutarı Hesaplama hizmeti, başvurudan önce net maliyeti görme imkânı sunar.
2026 askerlik borçlanması ücretleri ne kadar?
2026 yılında askerlik borçlanmasının günlük alt sınır tutarı, asgari ücret artışına paralel olarak yükseldi ve borçlanma maliyetleri yaklaşık %30 oranında arttı. Günlük prime esas kazancın %32'si üzerinden yapılan hesaplamada, en yaygın borçlanma sürelerinin güncel tutarları aşağıdaki adımlarla belirlenir.
- Günlük kazancı tespit et: 2026 asgari ücret brütü 30'a bölünerek günlük prime esas kazanç alt sınırı hesaplanır. Sigortalı, bu tutar ile üst sınır arasında bir değer beyan eder.
- Prim oranını uygula: Beyan edilen günlük kazanç %32 ile çarpılır. Ortaya çıkan tutar, bir günlük borçlanma bedelidir.
- 540 günlük tam askerlik borçlanmasını hesapla: 18 ay üzerinden yapılan borçlanmada günlük tutar 540 ile çarpılır. Alt sınırdan yapılan hesaplamada 2026 tutarı, önceki yıla göre belirgin şekilde artmış durumdadır.
- 450 ve 460 gün üzerinden değerlendir: Kısa dönem askerlik süreleri için 15 aylık (450 gün) veya farklı gün sayıları için aynı formül uygulanır. Sadece gün sayısı değişir, oran ve kazanç sabittir.
- 550 gün hesabını uyarla: Bazı sigortalılar için hizmet dökümüne göre 550 güne kadar borçlanma söz konusu olabilir. Bu durumda günlük tutar 550 ile çarpılır.
- e-Devlet üzerinden doğrula: Kesin rakam için sigortalı, Borçlanma Tutarı Hesaplama hizmetiyle kendi statüsüne göre net tutarı öğrenir.
Alt sınırdan borçlanma en ekonomik seçenek olsa da emekli aylığına yansıyacak katkı da o oranda sınırlı kalır.
Doğum borçlanmasında hangi süreler kapsanır?
Doğum borçlanması, her doğum için en fazla iki yıl olmak üzere toplam üç doğuma kadar, yani en çok 6 yıllık süreyi kapsar. Bu hak, sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladıktan sonra yaptığı doğumlar için geçerlidir.
Kapsama alınan süre, doğum tarihinden itibaren başlar ve çocuğun yaşaması koşuluyla iki yıla kadar uzar. Söz konusu dönemde sigortalının çalışmamış ve adına prim ödenmemiş olması gerekir. Aynı dönemde başka bir işten prim yatırılmışsa, o günler borçlanma kapsamı dışında tutulur. Çocuğun iki yaşını doldurmadan vefat etmesi durumunda borçlanılabilecek süre, yaşadığı ay sayısıyla sınırlanır. Doğum borçlanması hem 4a hem 4b sigortalıları için geçerlidir ve emeklilik prim gün sayısına doğrudan eklenir. Bu süreler, kadın sigortalıların iş hayatına ara verdikleri dönemleri kayıt altına alarak emeklilik hakkının korunmasını sağlar.
Borçlanma başvuru süreci nasıl işler?
Başvuru, e-Devlet üzerinden Sosyal Güvenlik Kurumu hizmetleri arasındaki "Hizmet Borçlanma Başvurusu" adımıyla ya da bağlı bulunulan SGK il müdürlüğüne dilekçe verilerek yapılır. Tebligatın ardından tutarın 1 ay içinde ödenmesi zorunludur; aksi hâlde başvuru geçersiz sayılır.
Borçlanma kararı vermeden önce sürecin iki yönünü de değerlendirmek yararlı olur.
Avantajları (Artıları)
- Emeklilik süresini kısaltır: Prim gün sayısına eklenen süreler, emekliliğe kalan mesafeyi belirgin biçimde azaltır.
- Sigortalılık başlangıcını geriye çeker: Sigorta öncesi askerlik borçlanmasında başlangıç tarihi öne alınır, bu da emeklilik yaşını etkileyebilir.
- Aylık bağlanma oranını artırır: Üst sınıra yakın kazanç beyanıyla yapılan borçlanma, emekli aylığına olumlu yansır.
Dezavantajları (Eksileri)
- Peşin maliyet yaratır: Tutar tebligat sonrası 1 ay içinde ödenmek zorundadır, bu da bütçe planlaması gerektirir.
- Alt sınırdan yapılan borçlanma sınırlı katkı sağlar: Düşük kazanç beyanı, emekli aylığında beklenen artışı karşılamayabilir.
- Her borçlanma emekliliği garantilemez: Yaş, sigortalılık süresi ve gün sayısı koşullarının bir arada sağlanması gerekir.
Kariyerine yön verirken haklarını bilerek adım atmak isteyenler, İşin Olsun üzerinden güncel iş ilanları arasında kendine uygun fırsatları değerlendirebilir.
Yasal Uyarı
Bu yazıda paylaşılan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Doğum ve askerlik borçlanmasına ilişkin tutarlar, asgari ücret ve mevzuat değişikliklerine bağlı olarak yıl içinde güncellenebilir. Kendi durumuna özel bir karar almadan önce güncel Sosyal Güvenlik Kurumu düzenlemelerini ve bir uzman görüşünü dikkate alman faydana olacaktır.
